Nhật ký IELTS (phần 2)

Posted: February 22, 2013 in English, IELTS

Trong lúc loay hoay chưa tìm được bước đi tiếp theo, thậm chí đã có ý định từ bỏ việc học thì do yêu cầu công việc, mình phải sang Hongkong tham dự một khóa tập huấn khoảng 3 tuần. Bên cạnh những gì thu được về kiến thức chuyên môn cũng như kinh nghiệm làm việc thì cái mà mình ngỡ ngàng nhận ra là môi trường tiếng Anh có ảnh hưởng to lớn, thậm chí là sâu sắc đến nhận thức về việc học tiếng anh của mình. Mình nhớ 1 câu thành ngữ treo trên bảng tin của trung tâm Equest là : “The mediocre teacher tells,the good teacher explains, the superior teacher demonstrates and the great teacher inspires” dịch ra là “Người giáo viên bình thường thì kể lể,  người giáo viên khá thì giảng giải, người giáo viên tốt thì diễn đạt với ví dụ minh họa, còn người giáo viên vĩ đại là người biết khơi nguồn cảm hứng”. Và nói không ngoa thì chính khóa học ở hongkong đấy đóng vai trò của 1 great teacher khi mà mình cảm thấy mình yêu thích việc sử dụng tiếng anh và có thể dùng nó một cách tự nhiên, thoải mái nhất. Đến đây nhiều bạn sẽ nghĩ ngay “môi trường Anh ngữ tự nhiên là lý tưởng nhất, đấy là lý do vì sao nhiều gia đình ko tiếc tiền cho con em đi học nước ngoài, có gì mà phải đem ra so sánh với các trung tâm trong nước, vốn chỉ như cái ao làng so với biển cả”. Song điều đáng phải nói ở đây là từ việc nhận ra vai trò của môi trường ngoại ngữ đối với sự phát triển của việc học tiếng anh, mình chỉ đau đáu 1 ý nghĩ :”phải giữ lấy nó, giữ lấy cái tốt đẹp mà mình đang tận hưởng này”. Nhưng làm thế nào đây khi mà mình chỉ có 3 tuần thôi, nếu ko có cách nào thì sẽ lại quay về với các máng lợn. Có thể nhiều bạn đã kịp đoán ra, giữ lấy môi trường tiếng anh thông qua việc giữ liên lạc với các bạn hongkong qua chat yahoo, msn. Nói thật đây là lần đầu tiên mình chat bằng tiếng anh và quan trọng hơn là qua đó học cách suy nghĩ bằng tiếng anh. Kể từ đây, mình thực sự ignore cái từ “học” trong học IELTS mà chuyển sang “sống” với tiếng Anh: nghe BBC news thay vì BBC learning English, xem các TV programs và chả biết tự khi nào mình đâm ra nghiện nghe MC Cat Deeley của gameshow “so you think you can dance”, đúng như thầy giáo thứ 2 đã đề nghị. Điều thú vị nữa là kể từ khi học cách suy nghĩ bằng tiếng anh, tốc độ đọc VOA onl của mình tăng lên đáng kể, nhiều hôm còn chẳng cảm thấy phải đọc các báo Vietnam như dantri hay vnexpress nữa. Một điều đáng lưu ý là vừa đọc vừa chú ý cách hành văn trên báo VOA, nhận ra các cấu trúc câu phức, câu ghép dùng cho writing và một lượng lớn các academic words mà trước đây mình chỉ mới học thuộc từ chứ chưa biết dùng nó sao cho phù hợp. Bên cạnh việc nghe đài, đọc báo thì cứ việc làm tất cả những gì bạn muốn bằng tiếng anh mà cụ thể là mình viết fb status tiếng anh, tham gia hội các sĩ tử luyện thi IELTS vừa chia sẻ kinh nghiệm, vừa học hỏi từ mọi người, thậm chí mình còn thành lập câu lạc bộ tiếng anh ở cơ quan và kèm thêm tiếng anh cho học viên mới vào.

Như vậy có thể thấy, ở giai đoạn trên 6.5 này phương pháp của mình thay đổi hoàn toàn từ việc cày bài vở cho khủng theo kiểu việt nam sang “sống” bằng tiếng anh theo đúng cách mà người bản ngữ làm, hay nói cách khác, chúng ta bị “lừa” bởi cái cụm từ “luyện thi IELTS” to chình ình trên banner của hội. Chúng ta đang dự thi IELTS theo chuẩn quốc tế mà nếu ôn tập theo kiểu Việt Nam (nước đến chân mới nhảy, học 1 đằng thi 1 nẻo) thì khó mà đạt được điểm như kì vọng. Để hiểu rõ hơn điều tưởng chừng kì quặc này, mình xin phép được phân tích dông dài đôi chút về chính quá trình học tiếng việt của chúng ta. Chúng ta học tiếng Việt từ khi là 1 đứa trẻ và mất đến 2 năm chỉ để nghe những gì mọi người xung quanh nói. Sau đó mới bập bẹ được những tiếng nói đầu tiên. Giáo viên tiếng Việt khi đấy của chúng ta là bố mẹ, ông bà… không có ai là chuyên gia ngôn ngữ hết nhưng vẫn dạy chúng ta nghe và nói sõi tiếng Việt. Đến tiểu học chúng ta mới bắt đầu học chữ cái, đánh vần, đọc đoan văn ngắn và mãi đến cấp 2, cấp 3 vẫn tiếp tục học viết. Không chỉ tiếng Việt mà tất cả các ngôn ngữ đóng vai trò tiếng mẹ đẻ trên trái đất đều được học như thế. Tuy nhiên, khi chúng ta học 1 ngoại ngữ, mà cụ thể ở đây là tiếng Anh, tình hình lại khác hẳn. Mình không muốn nói xấu nền giáo dục việt Nam nhưng sự thật chúng ta được dạy vài từ tiếng Anh, rồi cố gắng viết nó thành câu, sau đó thì đọc vài đoạn văn ngắn với mấy bài tập điền vào chỗ trống hay đại loại như thế. Rồi thì viết thành đoạn văn và đọc to nó lên mà chả cần quan tâm là mình đọc thế người bản ngữ họ có hiểu không. Để rồi cuối cùng khi đã đi làm thì mới phát hiện ra là mình chỉ nghe được bập bõm những gì người nước ngoài nói và ngược lại họ cũng phải rất vất vả để hiểu được mình đang muốn diễn tả điều gì. Từ đó có thể thấy tất cả học sinh Việt Nam đều chịu ảnh hưởng của một phương pháp phản khoa học, trái với tự nhiên mà phàm những gì trái với tự nhiên đều đưa đến một kết quả ko lấy gì làm tốt đẹp. Vậy nên mình có thể kết luận những người đạt 6.5 IELTS trở lên là những người biết vượt qua cách học tiếng anh truyền thống của người Việt Nam và hướng mình theo cái cách mà người bản xứ học và sử dụng tiếng anh hằng ngày (ví dụ ở đây chính là người gia sư thứ 2 như mình đã đề cập).

Đến đây có thể một số bạn thắc mắc “Thế còn người gia sư thứ 1 thì sao, chị ấy cũng học theo kiểu VN truyền thống mà vẫn đạt điểm IELTS cao đấy chứ?” Câu trả lời của mình là, đúng chị ấy có thể đạt điểm cao vì là dân chuyên ngoại ngữ, chỉ việc đầu tư thời gian cho mỗi việc học càng nhiều từ mới càng tốt. “vậy thì tại sao chúng ta ko làm theo cách của chị ấy?” “Đơn giản là vì chúng ta ko phải là dân chuyên ngữ, đầu óc của chúng ta ko được thiết kế hay không quen với việc học vài ba chục từ mới mỗi ngày, và điều quan trọng hơn là chúng ta ko có thời gian để làm hết núi công việc đấy trong khi vẫn phải đảm đương việc nhà, việc cơ quan…., có thể đạt 7.0 bằng cách đấy nhưng rõ ràng là lâu hơn rất nhiều so với khi chúng ta làm theo cách tự nhiên nhất mà bất kì người bản xứ nào đã làm”.

Như vậy, để lấy 7.0 thì hãy làm theo cách mà người Anh họ học tiếng Anh nhưng cụ thể ở đây là gì? Di cư sang Anh rùi đăng kí homestay là ổn nhất rồi song lại là bất khả thi với những ai vẫn đang ở VN và trên con đường chinh phục IELTS. Vì thế thực chất của yêu cầu lấy 7.0 của sếp là yêu cầu gồm:

1/ tạo môi trường tiếng Anh xung quanh mình, tạo thói quen sử dụng, suy nghĩ bằng tiếng Anh. Cái này người bản ngữ họ không phải làm (dĩ nhiên) nhưng vì mình không phải là nước nói tiếng Anh nên cố gắng tạo ra nó bằng tất cả mọi cách mà ta có thể: TV, âm nhạc, internet, báo chí, sách vở, viết giấy nhớ dán tùm lum trong phòng….Ban đầu có lẽ hơi vất vả nhưng dần dần sẽ cảm thấy quen với môi trường tiếng anh xung quanh mình..

2/ Tiếp xúc với môi trường đấy càng nhiều càng tốt thông qua ca nhạc, phim, chat, báo chí…. Và biết cách khai thác đặc điểm tiếng Anh của môi trường đấy. Trên thực tế, nhiều người thừa biết phải lên mạng đọc báo, xem tin tiếng anh nhưng vì lười và ngại, không làm thường xuyên, có nghĩa là ko tiếp xúc với tiếng anh thường xuyên. Vì thế nên tạo ra môi trường mà ko tiếp xúc với nó thì kết quả vẫn là con số 0 tròn trĩnh. Đến đây mình quay lại câu hỏi ở phần đầu của note này khi mà băn khoăn không biết sẽ tiếp xúc với tiếng anh lúc nào. Mình xin được trả lời là theo kinh nghiệm bản thân, mình thường nghe đài trong khi đang nhập dữ liệu hay làm những việc không cần độ chính xác quá cao. Còn tiểu thuyết thì mình chả có nên thay nó bằng báo mạng voa hoặc bbc đều được. Có điều phải cố gắng làm đều đặn, mỗi ngày nghe 1 ít, đọc 1 ít, lúc nào chán chuyển sang xem phim hoặc lượn lờ fb. Còn về khai thác đặc điểm môi trường  thì mình xin đưa ra ví dụ điển hình là trang web bbc bởi hầu như người học tiếng anh nào cũng biết đến nó nhưng không phải ai cũng biết khai thác nó đúng cách và mang lại hiệu quả cho bản thân mình. Phần lớn mọi người chỉ nghe đến 6 minutes English trong khi “talk about English” mới thực sự mang đến hiệu quả cho kĩ năng nghe. Nếu không có bước khai thác môi trường này thì sao? chẳng sao cả vì người bản xứ họ cũng đâu có làm je, có sao sống vậy mà nhưng chúng ta là những người học tiếng anh và càng khai thác tốt thì trình độ anh ngữ càng nâng cao nhanh chóng.

3/ Có khả năng và quyết tâm thay đổi thói quen bản thân: Cái này mình xin phép được lấy ví dụ của bản thân. Điểm IELTS lần 2 của mình 2 kĩ năng thụ động là nghe và đọc đều được 7, trong khi 2 kĩ năng chủ động lần lượt là 5.5 cho writing và 6.0 cho speaking. Mình tự phân tích và thấy rằng để đạt 7.0 thì phải tìm cách tăng điểm đối với kĩ năng thụ động hoặc chủ động. Rõ ràng việc lên điểm ở kĩ năng thụ động đối với giai đoạn này liên quan mật thiết đến vốn từ, sách vở và cần 1 chút gì đấy bài bản đào tạo trong khi những cái này tương đối khó khăn với một người tự học và vốn từ hạn chế như mình. Vì thế mình chuyển hướng sang việc hoàn thiện kĩ năng chủ động, một việc mà khi mình tham khảo ý kiến của những người khác thì họ cho là “em hơi liều lĩnh đấy, kĩ năng thụ động có barem chặt chẽ, đúng sai rõ ràng chứ kĩ năng chủ động phụ thuộc vào người chấm lắm, biết đường nào mà lần”. Biết là thế nhưng mình vẫn muốn thử xem liệu mình có lên điểm kĩ năng chủ động được không qua việc mượn sách AE7 dạy về viết các thể loại câu, tập viết các đoạn ngắn ở nhà và đặc biệt là tự sửa phát âm của chính mình. Như đã nói ở đoạn đầu note, người thầy thứ 2 nhận định mình gặp vấn đề với ending sounds nên đây là 1 trong những ưu tiên cần chỉnh sửa.Thông qua việc chat và suy nghĩ bằng tiếng anh, mình nhận thấy độ trôi chảy, từ vựng và ngữ pháp là tương đối ổn, cái còn lại duy nhất chính là thể hiện nó ra như thế nào thông qua phát âm. Vậy là mình là cầu cứu bác Google 1 lần nữa và thật bất ngờ kết quả tìm kiếm lại đưa mình về đúng trang web bbc, nơi mà mình đã quá quen thuộc mỗi lần luyện nghe, nhưng lần này mình tập trung khai thác module pronunciation với việc phát âm lại từng âm tiết mà mình thấy chưa ổn, word stress,  sentences stress and redundant languages… Lần này mình ko hề có thời gian đi học 1 lò nào cả, thậm chí không hề mua thêm 1 quyển sách hay giáo trình nào cả, chỉ xem lại những gì đã có, hoàn toàn tự chỉnh sửa 2 kĩ năng ít người dám học 1 mình là viết và nói. Kết quả cuối cùng là speaking lên 7.0 và writing lên 6.0J Có một cái nữa ở đây là “khả năng thay đổi” của bản thân bởi nó khách quan phụ thuộc vào cả tuổi tác nữa, chính vì thế càng nhiều tuổi càng học ngoại ngữ khó, khó vì khó nhớ thêm nhiều từ mới và thay đổi 1 cách phát âm quen thuộc dù rằng phát âm như thế là sai. Như thế để thấy, riêng cái trò phát âm này chả cần gì đến đầu óc cao siêu cả, cứ cố gắng như 1 đứa trẻ bắt chước đúng những gì người bản ngữ nói.

Qui trình trên không những phù hợp với tiếng Anh mà còn đúng với bất cứ ngoại ngữ nào. Nếu bạn nào đã học qua chương trình triết học năm thứ 1 đại học có thể nhận ra rằng 3 bước trên có thể được coi như một lý thuyết về việc học ngoại ngữ ứng dụng trong thực tế. Điều thú vị là bạn có thể tự mình kiểm tra lại tính chính xác của học thuyết này để ủng hộ hay phản bác nó. Thông qua Google với từ khóa chẳng hạn “bí kíp đạt 8.0 IELTS” hay “để đạt 7.0” thì kết quả thu được sẽ là 1 cơ số đáp án đại loại như nghe nhạc, đọc tin, chat bằng tiếng anh … mà thực tế thì tất cả các hoạt động ấy đều chỉ là 1 biểu hiện cụ thể của “tích cực tiếp xúc với môi trường tiếng anh” mà thôi.

Tất cả để thấy rằng để đáp ứng được 7.0 thì khối lượng công việc phải làm qua thực sự không hề nhỏ chút nào, lại càng không thể làm trong ngày một ngày hai được. Vậy thì nó có khả thi để áp dụng với các học viên khác đang nỗ lực cho IELTS? Câu trả lời là được vì thực tế chúng ta đang sống trong môi trường giao lưu rộng mở, có điều kiện tiếp xúc với tiếng Anh nhiều thông qua internet, ca nhạc, phim, thậm chí nhiều bạn còn có sở thích nghe nhạc nước ngoài hơn là nhạc Việt. Chính cái tưởng chừng là sở thích cá nhân đấy lại góp phần khá lớn cho quá trình học ngoại ngữ. Cái cần làm duy nhất là tự phân phối lại thời gian cũng như nội dung tiếp xúc với tiếng anh, tăng cường việc khai thác web, đọc các bài báo khoa học, xã hội…nhằm làm phong phú vốn từ academic của mình. Nên nhớ rằng việc nghe nhạc, xem phim chỉ giúp bạn cảm thấy thoải mái, tự tin khi sử dụng tiếng anh (rất tốt cho 2 kĩ năng nghe và nói) nhưng lại không đem lại gì nhiều đối với 2 kĩ năng đọc và viết (chiếm đến ½ tổng điểm). Biết được sẽ phải làm những gì và lường trước được những khó khăn đấy còn đáng quý hơn nhiều so với việc tự loay hoay mò mẫm. Điểm 7.0 của mình là thành tích cá nhân của việc tự học nhưng đồng thời mình hi vọng phương pháp để đạt được nó mới là cái quý báu giúp ích được phần nào cho các bạn đang học IELTS bởi người bản xứ hay dân chuyên ngoại ngữ dù 9.0 nhưng lại không biết và không thể chỉ cho bạn con đường đi đúng đắn.

Cái cuối cùng mình muốn nói ở đây là sự tự tin và nhận thực chính xác thực tế trình độ của mình. Mình thấy nhiều bạn ở diễn đàn lo lắng về việc làm thế nào đc 6.0 trong khi nếu đọc note của mình, bạn sẽ thấy rằng mình đi thi đc 6.0 trong khi vẫn còn phát âm sai tùm lum nên thực ra phát âm ko làm nên tất cả, những cái khác có thể bù vào được. Nhận định chính xác trình độ của mình sẽ quyết định phương pháp học và hơn hết thời gian dự thi để đạt được điểm số mình mong muốn. Nhiều bạn hay hỏi, liệu sau 2 tháng mình có thể lên 5.5 từ 5.0 hay không? Câu trả lời chỉ có 1 mình bạn biết bởi IELTS là kì thi kiểm tra trình độ (level) tiếng Anh nên nếu bạn thực sự cảm thấy trình độ của mình đã được nâng lên sau 1 thời gian nỗ lực thì hãy đi thi, còn nếu ko có je thay đổi thì kết quả vẫn sẽ là như vậy thôi. Tốc độ nâng lên lại phụ thuộc rất nhiều vào khả năng, nỗ lực của mỗi người nên câu hỏi này không bao giờ có một đáp án chung hết. Bằng cách tự học trên, mình mất 5 tháng để cảm nhận thấy mình nói ổn hơn, viết mạch lạc hơn và lúc đấy mình quyết định đi thi (cũng giống như vận động viên thể thao, tìm được điểm rơi phong độ trong việc học IELTS cũng là rất cần thiết).

Tổng kết lại thì IELTS đã giũa mình te tua với 3 lần thi , mỗi lần bò lên được 0.5 điểm trong thời gian hơn 1 năm rưỡi với việc kinh qua gần như tất cả các hình thức học từ gia sư, lò cao cấp, lò bình dân, ra nước ngoài đến tự học. Nghe như thế nhiều bạn có thể ngán ngẩm nghĩ “gian nan thế thì ai mà theo nổi?”. Kì thực thời gian học có thể rút ngắn đi rất nhiều, sở dĩ mình mất đến 1 năm rưỡi vì loay hoay tự đi tìm phương pháp chứ đến khi vạch ra được rõ ràng quy trình phấn đấu thì chỉ mất nửa năm để chuyển từ 6.5 lên 7.0. Có thể nói, từ 6.0 lên 6.5 mình đi theo con đường học hành thuần túy nên tốn đến 1 năm, trong khi từ 6.5 lên 7.0 do thay đổi phương pháp tự học nên thời gian rút ngắn lại đến một nửa. Nói như thế không có nghĩa là mình phủ định hoàn toàn lợi ích của việc học gia sư hay học trung tâm mà thực sự ở mỗi hình thức học mình đều nhận 1 số thông tin bổ ích nhưng lại không làm nên tất cả, càng không phải chỉ cần học ở ACET 2 tháng là có thể đạt 6.5 như một số bạn nghĩ. Trên thực tế, nếu muốn tự học thì  việc học với người gia sư thứ 1 có thể thay thế được bằng tài liệu ôn và ngữ pháp và viết task 2, việc học với người gia sư thứ 2 có thể thay bằng khai thác các website nói tiếng Anh. ACET như mình đã nói, cái giá 10tr là hơi bị chát chỉ để mua đc 2 công cụ học tập đấy và việc đến lớp học, chém gió với bạn bè ở EQuest hay bất cứ trung tâm nào chỉ giúp ta đỡ cảm thấy nhàm chán khi 1 mình cày cuốc chứ nếu thiếu đi nỗ lực tự luyện, tự học thì cũng chẳng nên cơm cháo gì. Trong vòng 5 tháng tự học, mình “luyện” mà không hề luyện khi hoàn toàn xếp xó các thể loại tài liệu luyện thi mà chuyển sang “sống” cùng tiếng anh, tăng cường vốn từ đồng thời tự sửa bản thân mình khi nói và viết sao cho giống người bản xứ nhất. Chỉ đúng 1 tháng trước ngày thi mới bắt đầu lục lại để ko cảm thấy bỡ ngỡ với kiểu câu hỏi hay dạng đề thi, đồng thời tự tính thời gian viết vì kì thực theo 1 lời khuyên trên mạng mà mình đọc được và cảm thấy hoàn toàn chính xác thì luyện bộ đề IELTS không nên quá 2 tháng, nhiều quá sẽ nhàm gây tác dụng ngược lại. Mình có thể khẳng định mô hình 5-1 này là hiệu quả nhất trong việc phân phối thời gian, sức lực cho IELTS. Nói như 1 câu châm ngôn thì “cái gì không giết chết chúng ta chỉ làm chúng ta mạnh mẽ hơn” nên thực sự mình phải cảm ơn IELTS rất nhiều vì qua đó mình đã tự rèn luyện và trưởng thành vượt bậc.

Phần 2: tài liệu học IELTS

Còn tiếp …

Minh Hoa

https://www.facebook.com/note.php?note_id=197209346985786

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s